|
5. Een hartinfarct kan niet worden voorkomen door het cholesterol te verlagen Klik voor een literatuurverwijzing op de driehoekjes. Bedoelde referenties staan bovenaan de lijst die verschijnt. Al heel lang wordt ons verteld dat we een hartinfarct
kunnen voorkomen door ons cholesterol te verlagen. Het idee stamt van
onderzoekers die al vanaf de jaren ‘50 onderzoek doen onder de inwoners van
Framingham, een voorstad van Boston. Zij namen waar dat het cholesterol van
mensen die een dodelijk of niet-dodelijk hartinfarct kregen hoger was dan dat
van anderen. Ze namen aan dat het hoge cholesterol de oorzaak was; een hoog
cholesterol was een risicofactor voor een hartinfarct. De gedachte lag voor de
hand, want atherosclerotische plaques bevatten veel cholesterol en mensen die
overlijden aan een hartinfarct hebben vaak ernstige atherosclerose. Maar een
statitisch verband is niet hetzelfde als een oorzakelijke verband; zie hoofdstuk
1. Als een te hoog cholesterol de oorzaak zou zijn van
aderverkalking en hartinfarct, dan zou je beide kunnen voorkomen door het
verhoogde cholesterol te verlagen. Dat is niet zo. Dat dit niet gaat, blijkt om te beginnen uit
meta-analyses van de cholesterolverlagende experimenten met hartpatienten die
werden uigevoerd vóór de nieuwe cholesterolverlagende statines werden geïntroduceerd.
In sommige studies daalde het aantal hartdoden een beetje, in andere steeg het
juist, en als we alle uitkomsten middelen, is het resultaat ongeveer nul.
Onderstaande tabel toont het resulaat van zo’n meta-analyse, gepubliceerd in
het medische tijdschrift British Medical Journal ▼. Let op: de totale sterfte was hoger onder de
deelnemers die de cholesterolverlagende behandeling ondergingen. Dat het aantal
niet-dodelijke hartinfarcten in de behandelde groepen iets lager was, kwam
hoogstwaarschijnlijk doordat veel experimenten niet blind werden uitgevoerd:
zowel artsen als patienten wisten of ze de cholesterolverlagende behandeling
ondergingen of in de placebogroep zaten. Door een behandeling niet blind te
testen, ontstaat vaak ‘bias’; het resultaat lijkt dan beter dan het in
werkelijkheid is. Als het aantal niet-dodelijke infarcten vermindert, zou het
aantal dodelijke infarcten logischerwijs eveneens moeten dalen.
Dat andere meta-analyses een positef resultaat tonen,
komt doordat de uitvoerders ervan studies die een ongunstig resultaat lieten
zien niet hebben meegenomen ▼
. De negatieve uitkomsten van deze experimenten worden
doorgaans verklaard met het argument dat het cholesterolgehalte in deze studies
niet voldoende werd verlaagd. Nù weten we, zo heet het, dat statines effectief
zijn, en dat dat komt doordat ze het cholesterol met 40 % of meer kunnen
verlagen. Het effect van de statines berust echter niet op
cholesterolverlaging; ze hebben andere, nuttiger eigenschappen en ze zijn
effectief of ze het chollesterol nu fors of slechts een beetje doen dalen.
Helaas zijn ze ook kankerverwekkend, althans bij proefdieren. Meer over statines in hoofdstuk 6
|